Kokaina i amfetamina
a organizm człowieka


Do kogo adresowany jest film?
Tematyka filmu
Propozycje przeprowadzenia zajęć w klasie





zakupy


Do kogo adresowany jest film?

Film adresowany jest przede wszystkim do młodzieży gimnazjów i szkół średnich. Zalecany jest jako pomoc dydaktyczna na lekcjach biologii (bardzo szczegółowo omówiono w nim aspekty zdrowotne uzależnienia narkotycznego), lekcjach wychowawczych i psychologii (film koncentruje się na psychicznych i społecznych skutkach uzależnienia). Może być także z powodzeniem wykorzystany podczas spotkań z rodzicami, wychowawcami i nauczycielami stykającymi się z problematyką narkomanii w szkole.

Film omawia przede wszystkim skutki uzależnienia od kokainy (krak kokainowy} i metamfetaminy (z grupy amfetamin, pod tą nazwą bardziej znana w Polsce). Jest bogato ilustrowany unikalnym materiałem zdjęciowym, który – podobnie jak towarzyszący mu komentarz oraz wypowiedzi ofiar nałogu – przekonuje widzów o szkodliwości tych narkotyków.

Film stanowi cenne uzupełnienie cyklu programów – poświęconych profilaktyce uzależnień – opublikowanych przez Wydawnictwo Naukowe PWN w formie wideokaset (Marihuana a organizm człowieka, Epitafium dla narkomana, Jak leki i narkotyki wpływają na nasz organizm, Palenie tytoniu a fizjologia człowieka).


Tematyka filmu

W filmie zaprezentowano dość szczegółowo mechanizmy uzależnienia człowieka od narkotyków oraz skutki uzależnienia od kraku (postać kokainy o intensywnym i szybszym działaniu, przeznaczona do palenia) i metamfetaminy (z grupy amfetamin, obecnie jednego z najpopularniejszych wśród młodzieży szkolnej narkotyków: w środowiskach młodzieżowych panuje opinia, że amfetamina przyspiesza proces uczenia się).

a) Skutki palenia kraku: b) Skutki stosowania amfetaminy: Społecznym skutkiem zażywania narkotyków jest wkraczanie osób uzależnionych na drogę przestępstwa i prostytucji.

Propozycje przeprowadzenia zajęć

1. Co sądzimy o narkotykach?

Przed prezentacją filmu wskazane jest przeprowadzenie ankiety, mającej na celu określenie postawy uczniów wobec zażywania narkotyków. W ankiecie powinny znaleźć się co najmniej dwie kategorie pytań:
  1. pytania dotyczące szkodliwości zdrowotnej narkotyków (np.: Czy sporadyczne zażywanie narkotyków szkodzi zdrowiu? Czy tylko w wyniku częstego ich stosowania można się uzależnić?). Warto wiedzieć, że nawet w przypadku marihuany – uważanej powszechnie za nieszkodliwą używkę – wypalenie jednego papierosa pozostawia przez pół roku ślad w komórkach glejowych mózgu, bowiem THC (delta-9 tetrahydroksykannabiol) rozpuszcza się w tłuszczach, nie rozpuszcza się natomiast w wodzie. Uzależnienie od tzw. twardych narkotyków pojawia się pomiędzy pierwszym a piątym zażyciem, co uwarunkowane jest podatnością organizmu na uzależnienia;
  2. pytania dotyczące społecznych skutków zażywania narkotyków (np.: Czy narkotyk może kształtować nasze relacje z otoczeniem? Czy znasz kogoś, kto zażywa narkotyki? Jak mógłbyś opisać tryb życia i wygląd zewnętrzny narkomana?)
Ważne jest by zwrócić uwagę na fakt, że w początkowej fazie uzależnienia narkoman nieczym się od nas nie różni, udaje mu się ukryć swoje uzależnienie przed otoczeniem.

Lista pytań powinna być dostosowana do wieku respondentów. W przypadku prezentacji w grupie dorosłych (nauczyciele, rodzice, itp.) mogą pojawić się pytania dotyczące umiejętności rozpoznawania skutków zażywania narkotyków. Podczas projekcji prowadzący powinien przeanalizować ankietę i po zakończeniu filmu przedstawić jej wyniki uczestnikom.

2. Nasza wiedza o narkotykach

Po omówieniu wyników ankiety należy przeprowadzić dyskusję sprawdzającą stan wiedzy uczniów, dotyczącą ich postaw wobec narkotyków (Co się zmieniło w mojej ocenie problemu narkomanii po obejrzeniu filmu?), przykładów znanych im osób, które uzależniły się od narkotyków oraz społecznych skutków narkomanii (m.in. patologia osobowości, patologia społeczna).

3. Dlaczego sięgamy po środki uzależniające?

Dyskusja powinna koncentrować się wokół następujących zagadnień: 4. Biologiczny mechanizm uzależnienia

Prowadzący omawia biologiczne mechanizmy uzależnienia. Posługując się metodą graficzną (np. schematem wykonanym na tablicy), ukazuje wpływ stałej dawki narkotyku na proces homeostazy pobudzania i hamowania (zdolność organizmu do utrzymania stałości środowiska wewnętrznego). Po otrzymaniu pewnej dawki narkotyku organizm usiłuje – poprzez nasilenie mechanizmu hamowania – przywrócić stan homeostazy, co wywołuje – po ustaniu działania narkotyku – depresję. Aby ponownie wywołać nastrój euforii konieczne jest zażycie większej ilości narkotyku. W miarę upływu czasu narkotyk służy już nie tyle do osiągania euforii, ile do utrzymania względnie normalnego funkcjonowania organizmu. W późniejszym okresie osoba uzależniona zaczyna przyjmować narkotyki o silniejszym działaniu, a gdy możliwości zdobycia narkotyków o zwiększonej sile oddziaływania wyczerpią się, zażywa coraz większe ilości, co prowadzi zazwyczaj do przedawkowania.



Konsultacja naukowa
dr med. Bogusław HABRAT

Opracowanie materiałów pomocniczych
mgr Piotr KOSTRZYŃSKI

Czas trwania: 14 minut
© Copyright by Aims Media
© Copyright by for the Polish version by Wydawnictwo Naukowe PWN SA, 1998



[Ścieżka dydaktyczna „Edukacja prozdrowotna”]
[Akcja „Szkoła wolna od narkotyków”]

------------------------------------------------------
Copyright © Wydawnictwo Naukowe PWN
ul. Miodowa 10, 00-251 Warszawa, e-mail: miliard@pwn.com.pl